14 regionale zorgzones: wat moet je als dienst voor gezinszorg weten?

De Vlaamse Regering heeft principieel beslist om het zorglandschap verder te vereenvoudigen en de samenwerking tussen zorg- en welzijnsactoren te versterken. Dat gebeurt via de invoering van 14 regionale zorgzones en een hervorming van de rol en organisatie van de zorgraden binnen het programma Geïntegreerde Zorg en Ondersteuning (GIZO).

Voor de diensten voor gezinszorg verandert er op korte termijn weinig aan de dagelijkse werking. Toch zet deze hervorming een duidelijke koers uit voor de komende jaren. We zetten de belangrijkste wijzigingen en de mogelijke impact voor de sector op een rij.

14 regionale zorgzones worden het nieuwe bovenlokale samenwerkingsniveau

Vlaanderen kiest voor 14 regionale zorgzones, die beter aansluiten bij de Vlaamse referentieregio's. Deze regionale zorgzones worden het bovenlokale niveau waar strategische samenwerking, afstemming en expertisebundeling plaatsvinden. Het doel is duidelijk: meer samenhang, minder versnippering en een betere samenwerking tussen zorg- en welzijnsactoren.

Wat betekent dit voor diensten voor gezinszorg?

Op termijn wordt de regionale zorgzone het belangrijkste bovenlokale referentiekader voor samenwerking. Diensten zullen zich geleidelijk meer afstemmen op dit niveau, naast de bestaande samenwerking binnen de eerstelijnszones.

Eerstelijnszones blijven belangrijk

De hervorming maakt een duidelijk onderscheid tussen twee niveaus. De eerstelijnszones blijven het lokale niveau waar organisaties samenwerken dicht bij burgers en cliënten. De regionale zorgzones nemen de bovenlokale rol op. Daar worden strategie, afstemming en expertise over sectoren heen georganiseerd.

Belangrijk is dat de regionale zorgzone geen extra bestuurslaag wordt. Ze is bedoeld als een samenwerkingsplatform waar onder meer de eerstelijnszorg, ziekenhuizen, geestelijke gezondheidszorg en gespecialiseerde jeugdhulp elkaar vinden om de zorg beter op elkaar af te stemmen.

Wat betekent dit voor diensten voor gezinszorg?

De samenwerking binnen de eerstelijnszone blijft een belangrijke opdracht. Daarnaast zal het regionale niveau steeds meer een rol spelen wanneer het gaat over gezamenlijke programmatie, afstemming en samenwerking met andere zorg- en welzijnsactoren.

Zorgraden behouden hun centrale rol

De zorgraden blijven verantwoordelijk voor de samenwerking binnen de eerstelijnszones en worden een belangrijke partner in de uitvoering van geïntegreerde zorgprogramma's. Vandaag vervullen zij die rol bijvoorbeeld al binnen het perinatale zorgprogramma. Hun opdracht blijft dus behouden, al verandert de manier waarop de samenwerking organisatorisch wordt ondersteund.

Wat betekent dit voor diensten voor gezinszorg?

Voor de samenwerking met de zorgraden verandert er op korte termijn weinig. Diensten blijven een belangrijke partner binnen de eerstelijnszone en zullen ook in toekomstige geïntegreerde zorgprogramma's een rol blijven opnemen.

Organisatie wordt tegen 2030 vereenvoudigd

De Vlaamse Regering wil tegen 2030 ook de organisatiestructuur vereenvoudigen. De zorgraden blijven bestaan als operationele samenwerkingsstructuur, maar de verplichte vzw-structuur verdwijnt op het niveau van de eerstelijnszone. Voortaan wordt die georganiseerd op het niveau van de regionale zorgzone. Daarmee wil Vlaanderen de governance vereenvoudigen en de ondersteuning efficiënter organiseren.

Wat betekent dit voor diensten voor gezinszorg?

Voor individuele diensten verandert deze governancehervorming niet onmiddellijk iets. Op langere termijn zullen bestuurlijke en administratieve structuren wel meer regionaal georganiseerd worden.

Meer efficiëntie door bundeling van middelen

De hervorming moet ook leiden tot een efficiëntere inzet van beschikbare middelen.

Door personeel, expertise, ondersteuning en financiële middelen meer regionaal te bundelen, wil Vlaanderen de administratieve lasten verminderen en de samenwerking versterken.

Wat betekent dit voor diensten voor gezinszorg?

Een sterkere regionale samenwerking kan kansen creëren om expertise te delen, gezamenlijke initiatieven op te zetten en ondersteuning efficiënter te organiseren.

De persoon blijft het vertrekpunt

Deze hervormingen maken deel uit van de bredere visie op Geïntegreerde Zorg en Ondersteuning (GIZO). Die vertrekt niet vanuit organisaties of sectoren, maar vanuit de persoon. Mensen hebben immers niet één zorgvraag per sector, maar één leven met verschillende zorg- en ondersteuningsnoden.

Door zorg en ondersteuning geïntegreerd, toegankelijk en kwaliteitsvol te organiseren, wil Vlaanderen beter inspelen op de noden van burgers en hun context.

Wat betekent dit voor diensten voor gezinszorg?

Voor diensten voor gezinszorg sluit deze visie nauw aan bij de manier waarop zij vandaag al werken: vanuit de leefwereld van de cliënt, in samenwerking met andere zorg- en welzijnspartners.

Samengevat

Voor de diensten voor gezinszorg verandert er op korte termijn weinig aan de dagelijkse werking. De samenwerking binnen de eerstelijnszones blijft behouden en ook de zorgraden blijven een belangrijke partner.

De belangrijkste verandering is dat de 14 regionale zorgzones de komende jaren uitgroeien tot het bovenlokale niveau voor strategische samenwerking. Dat biedt kansen voor een sterkere afstemming tussen sectoren, een efficiëntere inzet van middelen en een verdere uitbouw van geïntegreerde zorg, met de persoon en zijn context als uitgangspunt.

Overzicht van de regionale zorgzones

Kaart met de 14 regionale zorgzones

Legende

• Rode lijnen = afbakening regionale zorgzones

• Gekleurde gebieden = referentieregio’s

• Cijfers = afbakening eerstelijnszones